فرهنگ سينما فرهنگ

زمانى سینما آزادی (خيابان بهشتى) بهترين سالن و امکانات سينمايى را در تهران داشت، اما دود شده و رفت به آسمان و هنوز، در آن مکان مرکزى، چيزى جايش سبز نشده. امروز سینما فرهنگ خیابان شریعتی را شايد بتوان بهترین سینمای تهران تلقى کرد، سینمایی که کمتر از یک سال است درهاى سالن دوم خود را نیز به روى سينماروها گشوده و چند سالی است که آخرین سانس خود را به نمایش فیلم‌های خارجی با زیرنویس فارسی (و صد البته که با ساز سانسور) اختصاص داده است. اين سينما از معدود تالارهاى نمايشى شمال شهر است و با توجه به تواناتر بودن بالاشهرى براى تحمل هزينه سينماروى طبيعتاً که محبوب است. رزرو کردن بلیط در اين سينما کار آسانى نيست. گاه بايد از ۴۸ ساعت قبل ساعتی را به انتظار ايستاد و پس از آن هم حتمى نيست که در آخر بلیط مورد نظر دستت برسد. اين اتفاق در روزهاى پنج‌شنبه بيشتر مىافتد، چرا که بليطهاى روز شنبه نیم‌بهاست و عده زيادى پشت گيشه رزرو پنجشنبه به انتظارند. سینمای فرهنگ دو امتياز ديگر هم دارد که آنرا محبوب مىکند: ۱/ پارکینگ کوچکی دارد که شاید کمک حال تماشاگرانى باشد که با آمدن *کارت‌پارک*ها  ديگر به راحتى نمىتوانند اتومبيل خود را به امان خدا رها کنند، ۲/ صندلی‌های سینما آنقدر راحت است و فاصله بین دو ردیف آنقدر مناسب که با سیستم دالبی دیجیتال دو ساعتی خوش برای بیننده فرهنگ‌نشین رقم خواهد زد. البته اگر اصل فیلم آزاردهنده نباشد.

تجلیات رشد، پیشرفت، رفاه

هفته پيش نوشتم که از سال قبل بر تعداد آموزشگاههای موسیقی صد چندان اضافه شد. پريروز متوجه شدم که بر تعداد خيلى چيزهاى ديگر هم در شهر اضافه شده. زمانى بود که براى پيچيدن يک نسخه دارويى در شب بايد شهر را زير پا مىگذاشتى. اما هفته پيش که براى خريد داروى مادرم عزم سفر کردم به من گفتند که در نزديکى منزل نه تنها يک داروخانه که حتى يک دندانپزشکى شبانه‌روزى باز شده است. از آن پس به دنبال نمونه‌هاى ديگر مراکز اینچنینی گشتم و در هر سوراخ‌سنبه‌ای و در هر زیرزمینی تابلويى ديدم با نشانی از یک جام که دو مار نيش خود را بر لبه‌هايش فروکرده بود. دندانپزشکی‌هاى شبانه‌روزی هم کم نيستند. اما جستجوى من به دارو و درمان ختم نشد. تابلوهاى سالن بيليارد و بدنسازى هر جا که چشم مىانداختم خود نشان مىداد. اين جستجو اکنون به بيمارى مزمنى بدل شده که نياز به درمان فورى دارد. مراکز خدماتى در همه جای شهر لانه کرده. حال وجود این همه امکانات دارویی، موسیقیایی، بيلياردى، بدنى و دندانی مورد نیاز جامعه هست یا نیست را اللهُ اَعْلَم.

معکوس شمار چهارراه

چند ماهی است که مستطیل دیجیتالی گاه قرمز و گاه سبز در کنار بسیاری از چراغ‌های راهنمایی و رانندگی به چشم می‌خورد تا به عبارتی رانندگان «قانون‌دوست» پایتخت را از وضعیت حرکت و یا سکون پشت چراغها آگاه کند. از قرار معلوم اين ثانيه‌شمارها راهنمايى اولين بار در شهر يزد راه‌اندازى شد، آنهم به خاطر اينکه يکى از دانشجويان يزدى *دانشگاه شريف* دستگاه آن را با الهام از نوع خارجىاش ساخته بود.

دکارت فيلسوف و رياضىدان بود که اولين بار فرضيه وجود «اجنه در ماشين» را پيش آورد. حتى دستگاههاى خودکار نيز تابع شرايط زیستی استفاده‌کنندگان آن‌اند و ثانيه‌شمارهاى ديجيتالى خيابانهاى تهران نيز از اين اصل برى نيست. قرار است که همزمانى و همرنگى ميان ثانيه‌شمار و چراغ راهنمايى برقرار باشد. مثلاً وقتى چراغ سبز است شماره‌هاى ثانيه‌شمار هم سبز است و با رسيدن عدد معکوس شمارش به صفر مىبايد رنگ چراغ نيز تغيير کند. حال آنکه گاه پيش مىآمده ثانيه‌شمار معکوس روى عدد یک یا صفر خشکش بزند و رانندگان را در بلاتکليف نگه بدارد – بروم یا بايستم، مساله این است. در بسیاری موارد هم حروف انگلیسی Er روى ثانيه‌شمار نقش مىبندد. حتى حروف Po هم به جاى شماره ديده شده که اگر Er را مخفف Error بگيريم آنوقت معلوم نيست Po قرار است جاى چه چيز بنشيند (مگر آنکه پيامى از ماوراء باشد). خلاصه اينکه همانطور که دکارت چهار قرن پيش از آن سخن گفت، اجنه به موجودات ذىروح محدود نمىشود و آنها را مىتوان در هر وجودى يافت، که ثانيه‌شمارها هم از آن مستثنى نيستند.

باز هم عروسى

مراسم عروسی هر روز مفصل‌تر می‌شود، خرجها کلان‌تر، و به همه هم کمتر خوش می‌گذرد. این رقابت روز افزون هرسال با خود اطوار تازه هم می آورد.... در این میان تزیین ماشین عروس (نگاه کنيد به *ازدواج آسان* در طومار ۵) که بیشترین نمایش عمومی و شهری هر مهمانی‌ست کم‌کم شکل دلگیرکننده‌ای به خود گرفته است. سر چهارراههای شلوغ و پشت چراغ قرمز، نگاهی به یکی از ماشینهای عروس جدید بیاندازید (اغلب پژو لیموزین‌های تازه‌به‌دوران‌رسیده) که با گل و میوه تزیین شده‌اند، و در همان حین داشته باشید نگاه عابران، خصوصاً بچه‌های گل و فال و گردو فروش و شیشه پاک کن را. میوه روی ماشین هر کدام از اين ماشين‌ها و خانواده بزرگشان را حداقل دو روزی سیر می‌کند.

هشدار

آى تهران‌نشينان؛ هشدار که روز اول مهر نزديک است. و اگر به آن روزْ چون هر روز، حمل‌ونقل عمومى اين شهر به مانند تصوير غالب ذهنى ما نارسا باشد و سرويس‌هاى مدارس تقّ‌ولق، و از همه مهم‌تر مهر والدين در ماه مهر‌ورزى، نوآموختن بچه‌ها يا نو کفش و کيف و لباسشان را يا شايد لختى خلاصى از شرشان را به شوق آيد تا خودرو از خانه به‌در کنند و عزيزانشان را به مکتب مقصد برسانند، چنان راه‌بندانى در شهر بسازد که عابر قدم از قدم برندارد و مسافر نفس‌کشيدن نتواند.

پس اگر در اين روز خيال گشت و گذارى در شهر داريد خيال خام از سر به‌در کنيد چرا که مدارس باز است و خيابانها بسته. توصيه اين است که بين ۷ تا ۹ صبح، ۱۱ تا ۱ ظهر و ۴ تا ۶ عصر در خيابان آفتابى نشويد که هوا پس که نه، آلوده و پرترافيک است بسى.

اگر به من بود اولين روز مهرماه را تعطيل اعلام مى‌کردم براى هرکه مدرسه و مدرسه‌رو ندارد. اين همه تعطيلات جورواجور، يکى هم رويش. گرچه چنين نابسامانى مضاعفى که رفت و آمد در شهر ما را قوزبالاقوز مى‌کند تا چند هفته‌اى ادامه خواهد داشت. زمانى که سرويس‌ها به‌راه شود، مهر والدين به حد معمول يا شايد پايين‌تر از آن نزول کند و بچه‌ها عادت کنند که روى پاى خود بايستند و بروند. لااقل تا مدرسه.